เกร็ดความรู้

วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร

“วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร” เป็นหนึ่งในห้าพระอารามสำคัญของกรุงรัตนโกสินทร์ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น ตั้งอยู่ริมคลองผดุงกรุงเกษม ซึ่งแม้จะเป็นพระอารามสุดท้ายที่สร้างขึ้นในรัชกาล ก่อนเสด็จสวรรคตเพียง ๙๙ วัน แต่พระอารามแห่งนี้กลับมีความพิเศษเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะหากได้พิจารณาถึงรูปแบบและองค์ประกอบต่างๆ ของวัด จะพบว่าล้วนแต่มีนัยสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงความสันทัดและความเข้าพระทัยใน พระพุทธศาสนาของพระองค์ได้เป็นอย่างดี

นอกจากนี้ลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่ปรากฏในวัดมกุฏกษัตริยารามยังเป็นผลแห่ง การผสานแนวพระราชดำริ พระราชนิยม ตลอดจนพระราชกรณียกิจที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงปฏิบัติ สืบเนื่องมาตั้งแต่ครั้งยังทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามงกุฎฯ แล้วเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ ๔ แห่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ จนได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างวัดมกุฏกษัตริยารามเมื่อ พ.ศ.๒๔๑๑
 

ในปี พ.ศ. ๒๕๔๖ ได้มีการดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์วัดมกุฏกษัตริยารามครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดใน ประวัติศาสตร์ เพื่อเป็นการแสดงออกซึ่งความกตัญญูกตเวทิตาคุณที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัวมีพระราชศรัทธาอย่างแรงกล้าในพระบวรพุทธศาสนาและเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในโอกาสที่วันพระบรมราชสมภพครบ ๒๐๐ ปี และเพื่อดำรงพระอารามให้อยู่ในสภาพมั่นคง สวยงาม และเป็นมรดกของชาติสืบต่อไป “สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์” จึงได้ดำเนินโครงการบูรณปฏิสังขรณ์โบราณสถานวัดมกุฏกษัตริยาราม ซึ่งไม่เพียงแต่การบูรณะพระอารามเท่านั้น “สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์” ยังได้ปรับปรุงภูมิสถาปัตยกรรมบริเวณโดยรอบวัดมกุฏกษัตริยาราม ทั้งภูมิทัศน์ทางประวัติศาสตร์และภูมิทัศน์ภายในเขตพุทธาวาสให้ใกล้เคียง ลักษณะเดิมมากที่สุดเพื่อให้เป็นระเบียบเรียบร้อยและสวยงามสมกับเป็นโบราณ สถานทางศาสนาที่สำคัญและเป็นแหล่งการเรียนรู้และท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่ น่าสนใจของชาวไทยและชาวต่างประเทศ
 




“พระวิหารวัดมกุฏกษัตริยาราม” ได้รับคัดเลือกจากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ให้ได้รับพระราชทาน “รางวัลอนุรักษ์ศิลปะสถาปัตยกรรมดีเด่น ประจำปี ๒๕๕๑ ประเภทปูชนียสถานและวัดวาอาราม” จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันที่ ๑๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๒ รวมถึงได้รับ “รางวัลสุดยอดส้วมแห่งปีระดับประเทศ” ประเภทศาสนสถาน ประจำปี ๒๕๕๔ อีกด้วย และด้วยเจตนารมณ์ที่ดีของ “สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์” ในการมุ่งมั่นทำประโยชน์ด้านกิจการพระพุทธศาสนาโดยการร่วมบูรณปฏิสังขรณ์ โบราณสถานวัดมกุฏกษัตริยารามจนได้รับรางวัลอันทรงเกียรติทั้ง ๒ รางวัลนี้ “สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์” จะยังคงร่วมสืบสานการอนุรักษ์พุทธศาสนสถานที่เปี่ยมด้วยคุณค่าให้คงอยู่เป็น มรดกทางวัฒนธรรมให้อนุชนรุ่นหลังได้ภาคภูมิใจสืบไป